تأثیر مصرف کافئین و چای سبز بر تناسب اندام
در سال 2005، مطالعه ای به منظور تشخیص اثر مخلوط کافئین- چای سبز بر حفظ وزن بدن بعد از کاهش وزن، در افراد با چاقی متوسط، مرتبط با مصرف متداول کافئین انجام شد و نتایج آن در مجله Obesity Reviews به چاپ رسید.
یک آزمایش “تصادفی، کنترل-دارونما، دو سویه کور-تصادفی شده موازی” در 76 فرد دارای اضافه وزن و میزان چاقی متوسط منطبق با جنس، سن، BMI، بلندی قد، توده بدن و میزان مصرف متداول کافئین طراحی شد. در این مطالعه، یک رژیم غذایی با میزان انرژی بسیار پایین در طول 4 هفته و پس از آن یک دوره 3 ماه حفظ وزن بدن (WM) در نظر گرفته شد. در طول دوره حفظ وزن بدن (WM)، افراد مخلوط چای سبز-کافئین (270 میلی گرم اپی گالوکاتچین گالات (EGCG) و 150 میلی گرم کافئین روزانه) یا دارونما دریافت کردند.
بر اساس نتایج، افراد مورد مطالعه به طور متوسط 5.9 کیلوگرم (7 درصد) از وزن بدن خود را از دست داده بودند. در آغاز مطالعه، میزان احساس سیری (کاهش اشتها) مثبت بود و در زنان میزان تولید لپتین (هورمونی که واسطه تنظیم طولانی مدت تعادل انرژی است، میل به غذا را سرکوب می کند و در نتیجه باعث کاهش وزن می شود) معکوس بود که با “میزان مصرف متداول کافئین” ارتباط داشت.
در طول دوره کاهش وزن، مصرف کنندگانِ مقادیر بالای کافئین به طور قابل توجهی کاهش وزن، توده چربی و اندازه دوره کمر بیشتری نسبت به مصرف کنندگان مقادیر پایین کافئین داشتند؛ در طول کاهش وزن میزان مصرف انرژی استراحت (نشان دهنده مقدار کالری مورد نیاز بدن در طول مدت استراحت به مدت 24 ساعت) به میزان کم و فاکتور RQ (نسبت کربن دی اکسید تولید شده به اکسیژن مصرف شده در زمان شروع متابولیسم غذا) به میزان بیشتری کاهش یافته بودند.
در مصرف کنندگان مقادیر پایین کافئین، در طول دوره (WM)، چای سبز همچنان وزن بدن، اندازه دور کمر، فاکتور RQ و چربی بدن را در مقایسه با گروه دارونما کاهش داد؛ درحالیکه میزان مصرف انرژی استراحت افزایش یافته بود. در مصرفکنندگانِ مقادیر بالای کافئین، در طول دوره (WM)، مخلوط چای سبز-کافئین تأثیری نداشت.
مصرف میزان بالای کافئین با کاهش وزن از طریق ترموژنز (گرمازایی) و اکسیداسیون چربی با سرکوب لپتین در زنان همراه بود. در افرادی که به طور متداول میزان کمی کافئین مصرف می کردند، مخلوط چای سبز-کافئین، حفظ وزن بدن را تا حدی از طریق ترموژنز و اکسیداسیون چربی بهبود داد.
کافئین ممکن است بتواند اثراتی روی کاهش وزن داشته باشد، این امر احتمالاً به دلایل زیر است:
- تحریک گرمازایی
- سرکوب اشتها و کاهش موقت میل به خوردن
- استفاده از آن در محصولات کاهش وزن که به عنوان ترموژنیک به بازار عرضه میشوند
اما نکته مهمی وجود دارد که باید به آن توجه کنیم؛ کافئین حتی در دوز بالا هم معجزهگری برای کاهش وزن نیست. بااینکه اثرات بالقوهای روی کاهش وزن برایش ذکر میشود، اما همه این اثرات ناچیز و در حقیقت بیاهیمت هستند. کافئین هرگز جایگزینی برای یک رژیم غذایی سالم و ورزش منظم نیست.
چه مقدار کافئین در روز بنوشیم؟
هم وزارت بهداشت ایالات متحده و هم سازمان ایمنی غذای اروپا مصرف روزانه ۴۰۰ میلی گرم کافئین را بی خطر میدانند. این مقدار ۲ تا ۴ فنجان قهوه در روز است.
دقت کنید این عدد ۴۰۰ میلیگرم در روز برای بزرگسالان سالم است، یعنی برای کودکان و نوجوانان زیاد است و اگر هر بیماری زمینهای دارید ممکن است برایتان متفاوت باشد.
بنابراین، توصیه میشود مقدار کافئینی را که در یک زمان مصرف میکنید به ۲۰۰ میلیگرم در هر دوز محدود کنید. اما اگر شرایط خاصی دارید (مثل بارداری یا بیماری قلبی عروقی و غیره) مقدار مجاز مصرف را از پزشک خود بپرسید.
مکمل کافئین چیست؟
مکمل کافئین به شکل قرص تولید و عرضه میشود و به خصوص برای ورزشکاران محبوب است. از این قرص برای افزایش انرژی و تمرکز، اغلب در حین کار یا مطالعه استفاده میشود.
فواید مکمل کافئین مانند فواید قهوه است و شامل این موارد میشود: بهبود عملکرد مغز و حافظه، بالا بردن انرژی و هوشیاری، افزایش عملکرد ورزشی در ورزشکاران و غیره.
– S. Westerterp-Plantenga, M., P.G.M. Lejeune, M., & M. R. Kovacs, E. (2005). Body Weight Loss and Weight Maintenance in Relation to Habitual Caffeine Intake and Green Tea Supplementation. Obesity Research, 13(7), 1195-1204. Retrieved from http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1038/oby.2005.142/full
– Klok, M.D., Jakobsdottir, S., & Drent, M.L. (2007). The Role of Leptin and Ghrelin in the Regulation of Food Intake and Body Weight in Humans: A Review. Obesity Reviews, 8(1), 21-34. Retrieved from https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17212793
– Resting Energy Expenditure “REE”. Retrieved from http://www.vacumed.com/293.html
– Respiratory quotient – Energy sources. Open Anesthesia. Retrieved from https://www.openanesthesia.org/aba_respiratory_quotient_-_energy_sources/
