بایدها و نبایدهای تغذیه برای کمکاری تیروئید
کمکاری تیروئید یکی از شایعترین مشکلات غدد درونریز است که بر متابولیسم و سوختوساز بدن تاثیر میگذارد. این بیماری میتواند عوارض متعددی مانند افزایش وزن، خستگی مفرط و تغییرات خلقوخو را بههمراه داشته باشد. یکی از راههای مدیریت بهتر کمکاری تیروئید، توجه به تغذیه برای تیروئید است. رژیم غذایی صحیح میتواند به کنترل علائم و بهبود کیفیت زندگی بیماران تیروئیدی کمک کند.
در این مقاله، بایدها و نبایدهای تغذیه برای کمکاری تیروئید بررسی شده است تا به افراد مبتلا در انتخاب مواد غذایی مناسب و اجتناب از برخی خوراکیها کمک کند.
بایدها و نبایدهای تغذیه برای کمکاری تیروئید
مواد غذایی که نباید در کمکاری تیروئید مصرف شوند.
در صورت ابتلا به کمکاری تیروئید، مصرف برخی مواد غذایی ممکن است شرایط را بدتر کند. تغذیه برای تیروئید کمکار، نیازمند محدودیتهایی است که در ادامه آنها را ذکر میکنیم.
- محصولات حاوی سویا: مواد غذایی بر پایه سویا مانند توفو، شیر سویا و سس سویا حاوی ترکیباتی به نام «گواتروژن» هستند که میتوانند جذب داروهای تیروئیدی را مختل کنند و به تحریک و تورم غده تیروئید منجر شوند. این مواد ممکن است با جذب ید تداخل کرده و سطح هورمونهای تیروئیدی را کاهش دهند.
- سبزیجات چلیپایی: سبزیجاتی مانند کلم، اسفناج، کلم بروکلی و گلکلم نیز به دلیل محتوای گواتروژن بالای خود ممکن است با کاهش جذب ید، تولید هورمونهای تیروئیدی را مختل کنند. مصرف بیش از حد این سبزیجات در افراد مبتلا به کمکاری تیروئید توصیه نمیشود.
- غذاهای پرچرب و سرخشده: غذاهای پرچرب مانند کره، مایونز، مارگارین و گوشتهای چرب با کاهش جذب داروهای تیروئیدی و اختلال در تولید هورمون تیروکسین به تشدید علائم کمکاری تیروئید کمک میکنند. علاوهبر این، این مواد ممکن است به افزایش وزن منجر شوند که برای بیماران تیروئیدی چالشبرانگیز است.
- غذاهای سرشار از فیبر: مصرف زیاد فیبر از منابعی مانند حبوبات و غلات کامل میتواند جذب داروهای تیروئیدی را مختل کند. از آنجا که فیبرهای غذایی نیاز به هضم بیشتر دارند، بهتر است مصرف آنها کاهش یابد تا اثرگذاری داروهای تیروئیدی افزایش یابد. البته لازم به ذکر است که فیبر باید بهمیزان معمولی روزانه استفاده شود، اما مصرف بسیار زیاد، مخصوصا همراه داروها توصیه نمیشود.
- قهوه و کافئین: کافئین میتواند جذب داروی تیروئید را مختل کند. بهتر است داروی تیروئید تنها با آب مصرف شود و حداقل ۳۰ دقیقه پس از آن از نوشیدن قهوه خودداری کنید تا اثر دارو حفظ شود.
- غذاهای فرآوریشده و دارای قند بالا: غذاهای فرآوریشده بهدلیل محتوای بالای سدیم و قندها ممکن است فشار خون را افزایش داده و علائم کمکاری تیروئید را تشدید کنند. این مواد دارای کالری بالا و ارزش غذایی پایین هستند که میتوانند باعث اضافه وزن شود.
غذاهای مفید برای افراد با کمکاری تیروئید
برای افراد مبتلا به کمکاری تیروئید، مصرف برخی مواد غذایی که به عملکرد بهتر غده تیروئید و افزایش سطح هورمونها کمک میکند، توصیه میشود. در ادامه این غذاها را معرفی میکنیم.
غذاهای غنی از ید: ید مادهای ضروری برای تولید هورمونهای تیروئید است. مصرف غذاهای غنی از ید میتواند به بهبود عملکرد تیروئید کمک کند. این غذاها عبارتاند از:
- ماهیهای دریایی مانند سالمون و تن
- جلبک دریایی (با احتیاط در مصرف بیش از حد)
- نمک یددار
مواد غذایی سرشار از سلنیوم: سلنیوم یک آنتیاکسیدان و عنصر حیاتی برای عملکرد تیروئید است و به تبدیل هورمون T4 به T3 (فرم فعالتر) کمک میکند. مواد غذایی که سلنیوم زیادی دارند، شامل موارد زیر هستند:
- مغزها (بهویژه گردو و بادام برزیلی)
- تخممرغ
- گوشت قرمز و مرغ
- ماهیهای چرب مثل ساردین و سالمون
غذاهای حاوی روی (زینک): روی نیز به تنظیم عملکرد تیروئید کمک میکند. منابع غذایی غنی از روی شامل این موارد هستند:
- گوشت قرمز و گوشت مرغ
- مغزها و تخمهها (مثل تخمه کدو و گردو)
- غلات کامل
غذاهای غنی از ویتامینهای گروه B: این ویتامینها به عملکرد سالم تیروئید و حفظ انرژی کمک میکنند. برخی منابع خوب ویتامینهای گروه B عبارتاند از:
- غلات کامل (جو، برنج قهوهای، و کینوا)
- سبزیجات برگ سبز تیره (مثل اسفناج و کاهو)
- تخممرغ و لبنیات
آنتیاکسیدانها و میوهها و سبزیجات رنگی: آنتیاکسیدانها به کاهش استرس اکسیداتیو کمک میکنند که میتواند عملکرد تیروئید را تقویت کند. آنها در میوهجات و سبزیجات زیر هستند:
- انواع توتها (توتفرنگی، بلوبری)
- فلفل دلمهای رنگی
- هویج
چای سبز: چای سبز یکی از نوشیدنیهایی است که برای برای افراد با کمکاری تیروئید مناسب است. البته افراط در مصرف این نوشیدنی توصیه نمیشود؛ اما مصرف یک تا دو فنجان چای سبز نیوشا در روز میتواند فعالیت غده تیروئید را افزایش داده و علاوهبر این در کاهش وزن افراد مبتلا به این بیماری کمک کند.
کمکاری تیروئید و طب سنتی
در طب سنتی برای کمک به بهبود کمکاری تیروئید، تاکید بر اصلاح مزاج و دوری از مصرف غذاهای سرد و مرطوب است. به این منظور، باید از مصرف زیاد سردیجاتی چون ماست، دوغ، ماهی و خیار پرهیز کرده و آنها را با مصلحهایی مانند نعناع یا زنیان ترکیب کرد. همچنین، مصرف آب سرد و میوهها بلافاصله بعد از غذا و بهخصوص در شب یا صبح ناشتا توصیه نمیشود. استفاده از روغن زیتون طبیعی در غذا و مصرف آویشن و شوید همراه غذا مفید است.
برای وعده صبحانه، غذاهای گرم مانند مربای عسلی یا ارده با شیره انگور پیشنهاد میشود. همچنین، مصرف دمنوشهای گرم مانند نعناع و دارچین و چای ماسالای نیوشا در حد متعادل میتواند موثر باشد؛ البته نباید در مصرف این چایها زیادهروی کنید. از روغنهای صنعتی و مواد نگهدارنده پرهیز کرده و غذاهای غنی از ویتامینهای B و E و سبزیهای غنی از ید مانند ترهفرنگی توصیه میشوند.
خلاصه مقاله
این مقاله به راهکارهای تغذیهای و طب سنتی برای بهبود علائم کمکاری تیروئید میپردازد. افراد مبتلا به این بیماری باید از مصرف مواد غذایی حاوی گواتروژنها مانند سویا، سبزیجات چلیپایی و غذاهای پرچرب و فرآوریشده خودداری کنند؛ زیرا این مواد غذایی میتوانند جذب ید و داروهای تیروئیدی را مختل کنند. غذاهای مفید شامل منابع غنی از ید (مثل ماهیهای دریایی و نمک یددار)، سلنیوم، روی و ویتامینهای گروه B هستند. طب سنتی نیز بر مصرف غذاهای گرم و دوری از سردیجات تأکید دارد و توصیه میکند مواد غذایی گرم و ادویههایی مانند نعناع و دارچین در رژیم گنجانده شوند.
